Home / Pietenschrift

Het Pietenschrift

De Pieten schrijven de hele dag door. Lijstjes, adressen, wie welk pakje krijgt. Het meeste mag iedereen zien, maar af en toe staat er iets op een briefje dat nog even geheim moet blijven. Dan pakken ze het pietenschrift erbij: krullen, boogjes en haken waar een ander niets van snapt. Typ hieronder een zin en kijk wat ermee gebeurt.

Schrijf hier je geheime zin

Kopieer je het bericht, dan gaat het mee als een rij symbolen die je overal kunt plakken. In zo'n berichtje zien de tekens er ietsje anders uit dan op papier, want de Pieten hebben nu eenmaal twee handschriften. Wie het krijgt, plakt het onderaan deze pagina in het plakvak en leest zo wat er staat.

Zolang je nog niets hebt getypt, staat er een voorbeeldzin. Wat je zelf typt blijft op dit apparaat bewaard, zodat je zin er de volgende keer nog is. Spaties blijven spaties en leestekens blijven gewoon zichzelf.

Waar dat schrift vandaan komt

Volgens de Pieten is het pietenschrift ontstaan door een Piet die zulke slordige letters schreef dat niemand er nog iets van kon lezen. In plaats van beter zijn best te doen, vonden de anderen dat juist wel handig. Ze maakten er een echt schrift van: elke letter kreeg een eigen krul, een eigen boogje of een eigen haakje. Of het zo gegaan is, weet niemand zeker.

Wat wel klopt: op een briefje in pietenschrift is niets meer te herkennen. Je eigen naam ziet er ineens uit als een rijtje mysterieuze tekens. Wie het briefje vindt, ziet alleen maar strepen en stippen en legt het waarschijnlijk weer neer. En dat is precies de bedoeling.

Meer woorden en gewoontes van de Pieten staan in het Pietenwoordenboek.

Zo maak je de decodeerschijf

Alleen tekens op papier zijn nog geen geheim: er moet ook iemand zijn die ze kan teruglezen. Daarvoor is de decodeerschijf. Als je op de knop hierboven klikt, komen er twee vellen uit de printer. Op het eerste staat je briefje in pietenletters. Op het tweede staan twee cirkels waar je de schijf van maakt.

PrintenPrint het tweede vel het liefst op wat steviger papier. Gewoon printerpapier kan ook, maar dat scheurt sneller.
UitknippenKnip beide cirkels uit langs de gestreepte lijn. Vraag hulp aan een grote als het knippen lastig gaat.
Gaatje prikkenPrik in allebei de cirkels een gaatje, precies op het kruisje in het midden.
VastzettenLeg de kleine cirkel op de grote, steek er een splitpen door en buig de pootjes om. Draai tot de twee rode driehoekjes recht tegenover elkaar staan.

Zo lees je een briefje terug: zoek een teken van het briefje op de binnenste ring op. Volg het streepje naar buiten, en daar staat de gewone letter. Zo werk je het briefje teken voor teken af.

Ligt de schijf bij een ander, of is hij nog niet af? Onderaan deze pagina staat een paneel waar je de tekens ook kunt aanklikken. Dat leest wat sneller, maar een schijf van papier is natuurlijk veel mooier.

Heb je geen splitpen in huis? Een klein stukje ijzerdraad of een dun touwtje met een knoopje aan beide kanten doet hetzelfde werk. Bij knutselen staan meer dingen die je met papier en een schaar kunt maken.

Aan wie geef je de schijf

Een geheim werkt pas als er precies een ander is die het kan lezen. Print het schijfvel daarom twee keer: een schijf voor jou, een schijf voor het vriendje, het broertje of het zusje dat mag meedoen. Vanaf dat moment kunnen jullie elkaar briefjes schrijven die verder niemand snapt.

Andere plekken waar zo'n briefje leuk is:

In een sinterklaas speurtocht: verstop een van de hints in pietenschrift, zodat alleen de speurder met de schijf weet waar het volgende briefje ligt.
Onder aan je brief aan Sinterklaas: schrijf de laatste regel in pietenletters. De Pieten sorteren de post, dus die lezen het vast wel.
In de klas: laat iedereen een briefje maken en door elkaar husselen. Wie het eerst een woord ontcijferd heeft, mag het voorlezen. Meer ideeën voor de groep staan in het Klaslokaal van de Sint.

Het hele pietenalfabet

Hieronder staat de hele tekenset. Handig als je zelf iets wilt natekenen met potlood, of als je wilt controleren of je goed hebt ontcijferd. Wie het echt geheim wil houden, kijkt hier natuurlijk niet.

Laat alle tekens zien

Letters

Cijfers

Briefje gekregen? Lees het hier terug

Heb je een briefje in pietenschrift gekregen, maar ligt de decodeerschijf bij iemand anders thuis? Dan mag het ook zo. Klik hieronder de tekens van je briefje aan, van links naar rechts. Boven de knoppen zie je wat je hebt aangeklikt, en er verschijnt meteen de gewone letter onder. Kreeg je het bericht op een telefoon of in de mail, dan hoef je niets aan te klikken: plak het in het vak onder de knoppen.

Nog niets aangeklikt. Zoek het eerste teken van je briefje op tussen de knoppen hieronder.

Zit er een spatie tussen twee woorden? Klik dan op Spatie.

Of plak hier een gekopieerd bericht

De Pieten gebruiken dit paneel stiekem zelf ook. Wie de hele dag geheime briefjes schrijft, kan aan het eind van de middag zijn eigen krullen namelijk ook niet meer lezen. Leestekens staan er niet bij: een punt of een uitroepteken blijft op een briefje gewoon zichzelf, die hoef je niet te ontcijferen.

Een briefje in pietenschrift

Voor:

Wat hier staat, is alleen te lezen met de decodeerschijf van het volgende vel.

sinterklaas.nl/pietenschrift

De decodeerschijf

Knip de twee cirkels uit langs de gestreepte lijn.

Zo maak je hem

Knip beide cirkels uit langs de gestreepte lijn.
Prik in allebei een gaatje op het kruisje in het midden.
Leg de kleine cirkel op de grote en steek er een splitpen door.
Buig de pootjes om en draai tot de twee rode driehoekjes recht tegenover elkaar staan.
Zoek een teken op de binnenring, volg het streepje naar buiten en lees daar de gewone letter.

Cijfers

sinterklaas.nl/pietenschrift

Nog meer om zelf te maken

Klaar met het geheime briefje? Deze onderdelen passen er goed bij.