Zie de maan schijnt door de bomen
Het liedje van pakjesavond, met de hele songtekst.
Zie de maan schijnt door de bomen Makkers staakt uw wild geraas. ’t Heerlijk avondje is gekomen ’t avondje van Sinterklaas.
Vol verwachting klopt ons hart Wie de koek krijgt, wie de gard Vol verwachting klopt ons hart Wie de koek krijgt, wie de gard
O wat pret zal ’t zijn te spelen Met die bonte harlekijn Eerlijk zullen we alles delen suikergoed en marsepein
Maar, o wee, o bitt’re smart kregen wij voor koek een gard. Maar, o wee, wat bitt’re smart kregen wij voor koek een gard!
Maar ik vrees niet dat wij klagen; Vader,Moeder zijn te goed! Was het ook niet alle dagen, meestal waren wij toch zoet.
Ban dus vrij de vrees uit ’t hart; ‘k Wed er ligt geen enk’le gard. Ban dus vrij de vrees uit ’t hart; ‘k Wed er ligt geen enk’le gard!
Tekst: Jan Pieter Heije. Muziek: Joannes Josephus Viotta.
Waar komt dit lied vandaan?
Dit is een van de oudste sinterklaasliedjes die nog gezongen worden. De tekst is van Jan Pieter Heije, een Amsterdamse dokter die daarnaast honderden kinderliedjes schreef. De melodie is van Joannes Josephus Viotta, een vriend van hem die ook arts was en muziek componeerde. Twee dokters samen, goed voor het bekendste liedje van pakjesavond.
Het komt uit het midden van de negentiende eeuw, dus ruim honderdvijfenzeventig jaar geleden. Over het precieze jaartal zijn de boeken het niet eens; je komt verschillende jaren tegen. Wel staat vast dat het ouder is dan Zie ginds komt de stoomboot.
Dat laatste wordt nog wel eens door elkaar gehaald. Zie ginds komt de stoomboot is van Jan Schenkman, dit liedje niet. Ze komen uit ongeveer dezelfde tijd, maar niet uit dezelfde pen.
Moeilijke woorden
Dit liedje is bijna twee eeuwen oud, en dat hoor je aan de woorden. Bijna niemand praat nog zo. Hier staat wat er eigenlijk gezongen wordt.
Makkers
Vrienden, kameraden. Het liedje klinkt alsof een groot kind de kleintjes toespreekt: kom op jongens, even luisteren.
Staakt uw wild geraas
Stop met dat wilde lawaai. Staken is ophouden met iets, geraas is herrie. De zin betekent dus: wees nu eens even stil, er staat iets bijzonders te gebeuren.
’t Heerlijk avondje
Dat is pakjesavond, de avond van 5 december. Die apostrof vooraan is een ingekort het, want het volle woord paste niet in de maat.
Vol verwachting klopt ons hart
Van spanning gaat je hart sneller kloppen. Iedereen kent dat gevoel van net voordat er iets leuks begint. Waarschijnlijk de bekendste regel uit alle sinterklaasliedjes.
De koek
Speculaas of taai-taai, het lekkers dat vroeger in de schoen ging. In dit liedje staat de koek voor het cadeautje.
De gard
Een dun twijgje, een ander woord voor de roe. Vroeger werd die genoemd als het over stout zijn ging. Je komt het woord nu eigenlijk alleen nog in dit liedje tegen, en bij het feest hoort het niet meer.
Bonte harlekijn
Een nar of pop in een pak van gekleurde ruiten, met een puntmuts en belletjes. Vroeger populair speelgoed, nu kom je hem vooral op oude plaatjes tegen. Bont betekent hier veelkleurig.
Suikergoed en marsepein
Hard snoep van suiker en zoet deeg van amandelen. Beide staan uitgelegd in het Pietenwoordenboek, bij suikergoed en marsepein.
Bitt’re smart
Groot verdriet. Bitter is die smaak waar je gezicht van vertrekt, smart is een ouderwets woord voor pijn of verdriet. Het is overdreven bedoeld, zoals je ook zegt dat je omkomt van de honger.
Ban de vrees uit ’t hart
Jaag de angst maar weg. Bannen is wegsturen, vrees is angst. En ’k wed betekent: ik durf te wedden. Het laatste couplet zegt dus gewoon dat je nergens bang voor hoeft te zijn.
Zo zing je het
Langzaam en een beetje plechtig, alsof er zo meteen iets gaat gebeuren. En dat klopt ook: dit liedje wordt meestal gezongen aan het begin van pakjesavond, vlak voordat er op de deur geklopt wordt.
De meeste mensen zingen alleen het eerste couplet en de twee regels die daarop volgen. De coupletten daaronder staan er wel bij, maar die kent bijna niemand nog uit zijn hoofd. Zing gerust alleen het stuk dat je kent.
Het mooiste klinkt het als iedereen meedoet: de kinderen die de woorden net geleerd hebben en de volwassenen die ze nog van vroeger kennen. Dit is namelijk het ene sinterklaaslied waarvan opa’s en oma’s de tekst vaak nog woord voor woord weten.
Verder in het liedboek
Nog even doorbladeren in het liedboek van de Sint.
- Zie ginds komt de stoombootHet liedje van de aankomst, ruim honderdvijftig jaar oud.
- De zak van SinterklaasSnel, luid en heerlijk om met een hele klas te zingen.
- Dag SinterklaasjeHet zwaailiedje voor als het feest voorbij is.
- PietenwoordenboekGard, suikergoed, harlekijn: hier staat wat ze betekenen.