Een reuzensushirol met het cadeau onder de zalm, en een pizzadoos waarin elke punt openklapt. Een taart van twee verdiepingen waar één punt uit te tillen is, met kaarsjes die er echt op staan. En een pan met soep van breigaren, met groenten van papier die er bovenop liggen. Allemaal van karton en papier, en allemaal niet eetbaar, wat je er beter even bij kunt zeggen.
Kooksurprises hebben één vervelende eigenschap: ze zien er zo echt uit dat er altijd iemand in wil bijten. Vooral de taart. Zet er dus een klein bordje bij met de tekst niet eten, of accepteer dat er in de rand van je slagroom een tandafdruk komt te zitten.
De sushi is in een uur klaar en de pizza in anderhalf uur, en bij de pizza zit er onder elke punt iets. De taart kost je een avond en de volgende ochtend geduld, en is de mooiste. De pan is in ongeveer een uur klaar en de soep erin is het leukste onderdeel om te maken. Bij alle vier staat hoe lang wij er echt over deden, inclusief de tijd dat je zit te wachten tot de lijm droog is.
Karton en breigarenVanaf 20 minutenEen punt gaat eruit
Sushi surprise: de reuzensushirol
Een ronde koker met een rol wc-papier eromheen gewikkeld. Van bovenaf zie je de randjes van het papier, en die lijken verrassend veel op rijst. Er komt een strook donker papier omheen als zeewier en een deksel met zalm en komkommer bovenop. Onder dat deksel zit het cadeau. Met twee potloden als eetstokjes erbij is het af.
Ongeveer 1 uurVanaf 6 jaar, zagen doet een volwasseneKoker en wc-papier
Kijk eerst of het cadeau in de koker past. In een chipskoker gaat iets van ongeveer zeven centimeter breed, zoals een rolletje geld, een lipbalsem, een paar sokken of een tegoedbon. Is het cadeau groter, kijk dan onder dit recept bij het grote cadeau.
Zaag de koker af. Zet met een liniaal een streep op elf centimeter vanaf de bovenkant, de kant van het deksel. Draai de koker rond en trek de streep helemaal rond. Een volwassene zaagt hem met een broodmes langzaam heen en weer door, terwijl de koker plat op tafel ligt en iemand anders hem vasthoudt.
Plak de open onderkant dicht met een rondje karton en een paar repen plakband. Dat wordt de bodem van je sushi.
Wikkel de rijst. Plak het begin van het wc-papier met een stukje plakband op de koker, gelijk met de onderkant, en draai de koker rond zodat het papier er strak omheen loopt. Bovenaan blijft dan precies een centimeter vrij voor het deksel. Ga door tot de witte laag ongeveer twee centimeter dik is. Dat is ongeveer een hele rol.
Let op dat de randen netjes op elkaar blijven liggen. Gaat het scheef, wikkel dan een stukje terug en begin opnieuw. Plak het einde vast met een reepje plakband.
Doe het zeewier eromheen. Wikkel de strook zwart of donkergroen papier strak om het wc-papier en plak de uiteinden over elkaar vast met lijm. De strook is net zo hoog als het wc-papier, zodat je van bovenaf de witte ring blijft zien.
Maak de vulling op het deksel. Knip een rondje zalmkleurig papier zo groot als het deksel en teken er met een witte of lichte stift een paar schuine streepjes op. Plak er een of twee blokjes lichtgroen papier naast als komkommer. Plak een strookje wit papier om de rand van het deksel, dan loopt de rijst door tot aan de vulling.
Leg twee potloden naast de rol als eetstokjes. Wie er nog een kwartier aan wil besteden: een deksel van een jampot is een prima schaaltje voor de sojasaus, met een rondje bruin papier erin.
Hoe lang duurt dit echt?
Ongeveer een uur. Het afzagen en dichtmaken van de koker is een kwartier, het wikkelen van het wc-papier ook, want als het scheef gaat, begin je opnieuw. Het zeewier, de vulling en de eetstokjes zijn samen nog een half uur.
Er hoeft niets te drogen, dus je kunt hem op één avond maken. Wel even oefenen met het wikkelen: de eerste tien rondjes bepalen of de rest recht loopt.
Weinig tijd? Doe dit
Neem gewoon een volle rol wc-papier als sushi. Stop een klein cadeautje in het gat in het midden, zoals een opgerold briefje van tien of een lipbalsem. Plak er een strook zwart papier omheen en een rondje zalmkleurig papier bovenop, over het gat heen.
Klaar in een kwartier, en hij ziet er bijna net zo uit. Alleen het cadeau moet dan wel heel klein zijn.
Waar gaat het cadeau in?
In de koker, onder het deksel met de vulling.
Vul de koker op met een propje keukenpapier, zodat het cadeau niet rammelt als iemand de sushi oppakt.
Groter cadeau? Maak dan een reuzensushi van een rond emmertje of een ronde blikken trommel, en wikkel er een witte handdoek omheen in plaats van wc-papier. De handdoek is dan meteen een extra cadeautje.
Meer kleine cadeautjes? Maak drie rollen en zet ze op een houten snijplank, als een echte sushischaal.
Rol het gedicht op en steek het tussen de eetstokjes, of verstop het in de koker. Voorlezen komt eerst.
Pizza surprise: de pizzadoos met punten die openklappen
Een echte pizzadoos met een kartonnen pizza erin, in acht punten gesneden. De korst ligt vast, maar elke punt klapt open als je hem bij het puntje optilt. Onder elke punt ligt een klein cadeautje. Wie wil, maakt er een soort aftelpizza van: elke dag één punt.
Ongeveer 1,5 uurVanaf 8 jaar, snijden doet een volwassenePizzadoos en karton
Teken de pizza. Leg het grote bord op het karton en trek er met potlood omheen. Leg het ontbijtbordje precies in het midden van die cirkel en trek er ook omheen. Het buitenste stuk wordt de korst, het binnenste rondje het beleg. Teken in het binnenste rondje vier lijnen door het midden, zoals je een echte pizza snijdt, zodat er acht punten ontstaan.
Een volwassene snijdt eerst de grote cirkel uit, en daarna langs de binnenste cirkel. Gooi niets weg: je hebt nu een ring, de korst, en een rondje dat je met de schaar in acht punten knipt. Zet op de achterkant van elke punt een nummer, dan weet je straks welke waar hoort.
Beplak alles voordat het in de doos gaat. De korst wordt bruin of goudgeel, de punten rood als tomatensaus. Scheur geel papier in grove stukken en plak die erop als kaas, en maak er salami van rode rondjes en olijven van zwarte ringetjes op. Plak niets over de randen van de punten heen, anders gaan ze straks niet meer open.
Maak de pootjes. Knip van de wc-rollen vijf ringen van 2,5 centimeter hoog. Leg de korst midden in de doos en zet er vier ringen onder, verdeeld over de hele ring. Plak ze met alleslijm op de bodem van de doos en de korst erbovenop. De vijfde ring plak je precies in het midden: daar rusten straks de puntjes op.
Kijk even of het deksel van de doos nog dicht kan. Gaat dat net niet, knip de ringen dan een paar millimeter lager.
Leg de acht punten op hun plek, met de bolle kant tegen de binnenrand van de korst en het puntje op de middelste ring. Laat tussen punt en korst een spleetje van een paar millimeter. Plak dan over elke naad twee korte reepjes schilderstape of bruin plakband, half op de korst en half op de punt. Dat is het scharniertje.
Plak bij het puntje van elke punt een klein lipje van dubbelgevouwen plakband dat een beetje uitsteekt, anders krijg je hem met je vingers niet omhoog. Maak het lipje geel, dan lijkt het een stukje kaas. Til elke punt een keer op om te kijken of hij soepel openklapt.
Leg onder elke punt een cadeautje en klap de punten dicht. Schrijf op het deksel met grote letters de naam van een pizzeria die niet bestaat, en plak de bestelbon met het gedicht erop. Wie de doos aanneemt, denkt even dat er echt pizza is bezorgd.
Hoe lang duurt dit echt?
Ongeveer anderhalf uur. Het tekenen en uitsnijden van de cirkels is een kwartier tot twintig minuten, en het beleg plakken een half uur, want dat is het leukste en dan gaat iedereen zitten schuiven met de salami.
De pootjes plakken en een kwartier laten drogen, de scharniertjes, en de lipjes kosten samen nog een half uur. De eerste punt duurt het langst, de andere zeven gaan daarna vanzelf.
Weinig tijd? Doe dit
Sla de klappende punten over. Knip één ronde pizza uit, beplak hem met beleg, leg de cadeautjes in de doos en leg de pizza er gewoon bovenop.
Dat kost je ongeveer een half uur. Teken wel de snijlijnen erop, dan ziet het er nog steeds uit als een pizza die net uit de oven komt.
Waar gaat het cadeau in?
Onder de punten, op de bodem van de doos. Er is per punt ruimte voor iets van ongeveer zes bij zes centimeter en twee centimeter hoog.
Denk aan chocolaatjes, haarelastiekjes, een gum, stickers of een sleutelhanger. Een tegoedbon of een briefje met een hint naar het grote cadeau past ook.
Eén groot cadeau past niet onder de punten. Plak het dan in cadeaupapier onder de doos, of leg onder de laatste punt een briefje waar het ligt.
Houd de doos plat als je hem draagt. Scheef houden is niet erg voor de pizza, maar de cadeautjes schuiven dan allemaal naar één kant.
De taart met een losse punt
Twee ringen van karton op elkaar, met slagroom van wit papier en drie kaarsjes van rietjes. Uit de onderste laag kun je een punt tillen, en daar zit het cadeau in. Van een afstand is hij niet van echt te onderscheiden, en dat is precies de bedoeling.
Ongeveer 2,5 uur, plus een nacht drogenVanaf 8 jaar, snijden doet een volwasseneKarton en papier
Meet het cadeau. De onderste laag van de taart moet hoog genoeg zijn om het cadeau erin kwijt te kunnen, want daar gaat het in. Reken op minstens tien centimeter hoog en dertig centimeter doorsnee. Is het cadeau groter? Maak de taart dan gewoon groter, dat mag.
Maak de onderste ring. Voor een taart van dertig centimeter doorsnee heb je een strook van bijna een meter nodig. Krijg je die niet uit één stuk karton? Plak dan twee stroken aan elkaar. Kijk ook even naar de golfjes in het karton: buig met de golven mee, want dwars erop knikt de strook in plaats van dat hij rondt. Rol hem eerst een paar keer over de tafelrand, dan gaat het buigen vanzelf.
Plak de uiteinden aan elkaar tot een ring. Zet de ring daarna op een stuk karton, trek hem na en knip zo je bodem en je bovenkant uit. Dat past beter dan een rondje van een dienblad, want jouw ring is nooit precies rond.
Knip in de onder- en bovenrand van de ring om de paar centimeter een inkeping van anderhalve centimeter en vouw die lipjes naar binnen. Daarop plak je de bodem en de bovenkant. Op het dunne randje van het karton alleen houdt geen lijm.
Snijd de punt los. Teken eerst midden op de bovenkant de cirkel waar straks de bovenste laag komt te staan, ongeveer achttien centimeter. Teken dan je taartpunt vanaf de buitenrand naar binnen, ongeveer een achtste van de cirkel, en laat hem ophouden net buiten die getekende cirkel. Loopt de punt door tot het midden, dan staat de bovenste laag er straks bovenop en krijg je hem nooit meer los.
Snijd de punt uit en snijd daaronder ook de zijkant door, zodat er een heel stuk taart uit te tillen is. Dit doet een volwassene, en rustig. Beplak later ook de binnenrand van het gat een paar centimeter, anders kijk je tegen kaal karton aan.
Maak de bovenste laag op dezelfde manier, maar kleiner en lager: ongeveer achttien centimeter doorsnee en zes centimeter hoog staat mooi op een onderlaag van dertig bij tien. Plak die precies op de cirkel die je hebt getekend, dus naast de losse punt en er niet overheen.
Beplak de zijkanten met gekleurd papier in de kleur van het beslag: lichtbruin voor cake, roze voor aardbei, wit voor iets deftigs. De losse punt beplak je apart, anders zit hij weer vast.
Nu de slagroom. Knip uit wit papier een lange strook met golven aan één kant en plak die langs de bovenrand, met de golven een stukje over de rand heen. Doe hetzelfde bij de bovenste laag. Wie watten gebruikt, plukt ze in kleine dotjes en lijmt ze op de rand.
Maak de kaarsjes. Knip de rietjes op ongeveer acht centimeter, knip uit geel papier drie druppelvormige vlammetjes en plak die in de bovenkant van elk rietje. Prik drie gaatjes in de bovenste laag, net iets kleiner dan het rietje dik is, en duw de kaarsjes erin. Dan klemmen ze en staan ze rechtop in plaats van scheef. Niet aansteken, dat spreekt hopelijk vanzelf.
Rol tot slot van rood papier een paar propjes als kersen en lijm ze tussen de slagroom. Plak er ook eentje midden op de losse punt, dan heb je meteen een knopje om hem aan op te tillen.
Doe het cadeau in de taart via het gat waar de punt zat, en zet de punt er los weer in. Wil je dat de punt er ook op een bordje uitziet als een punt? Knip dan twee driehoekjes karton die tussen de bovenkant en de bodem passen en plak die aan de zijkanten. Dat kost tien minuten extra en maakt er een echt taartpuntje van.
Hoe lang duurt dit echt?
Wij waren er tweeënhalf uur mee bezig, verdeeld over twee avonden. De onderste ring kost drie kwartier, de bovenste een half uur, het snijden van de punt een kwartier, de slagroom een half uur en de rest is bekleden. Het knippen van de golven duurt langer dan je denkt.
Gebruik je watten in plaats van papier, dan gaat het sneller maar plakt het slechter. Doe er dan wat meer lijm op dan je nodig denkt te hebben en laat de taart plat liggen tot de volgende ochtend. Met papieren slagroom kun je gewoon doorwerken.
Weinig tijd? Doe dit
Neem een ronde doos die je al hebt, plak er wit papier omheen met golven aan de bovenkant en zet er drie rietjes op als kaarsjes. Eén laag in plaats van twee, geen losse punt maar gewoon een deksel dat eraf gaat.
Dat kost je 25 minuten en het is nog steeds duidelijk een taart. De losse punt is het leukste van deze surprise, dus laat hem alleen weg als het echt moet.
Waar gaat het cadeau in?
In de onderste laag, via het gat waar de punt uit komt.
Leg het cadeau precies onder de losse punt, dan zie je het meteen als je hem eruit tilt. Ligt het aan de andere kant, dan moet er iemand met een arm in een kartonnen taart en dat gaat mis.
Vul de rest van de ruimte met gefrommeld papier, anders klotst het cadeau rond en wordt de taart aan één kant zwaar.
Is het cadeau plat? Plak het dan onder de bovenste laag. Wie de punt eruit haalt vindt eerst niets, en dat is precies lang genoeg spannend.
Zet er een klein bordje bij met de tekst niet eten. Dat is geen grap, dat is ervaring.
De pan met soep van breigaren
Een ronde doos of een oude bloempot wordt de pan, twee C-vormen van karton worden de oren en een kluwen breigaren wordt de soep. Daar drijven wortelschijfjes en sterretjes van papier in, en het cadeau zit eronder. Het deksel til je eraf, en dan komt de soep tevoorschijn.
Ongeveer een uurVanaf 6 jaarRonde doos en wol
Kies de pan. Een ronde doos van kerstkransjes of een oude bloempot is precies goed: een pan is breder dan hoog, dus een smalle koker werkt niet. Ongeveer twintig centimeter breed is een mooie maat. Kijk of het cadeau erin past met nog wat ruimte over, want de soep moet er straks bovenop en die neemt ook plaats in.
Bekleed de buitenkant met folie of grijs papier. Werk in stukken en druk het goed aan bij de bovenrand. Kreukels zijn geen probleem, die maken het juist echter, want een pan die veel gebruikt is glimt ook niet overal even mooi.
Maak de oren. Knip uit karton twee vormen als een letter C en zet ze aan weerskanten van de pan, met de opening naar de pan toe. Laat ze een stuk uitsteken. Zonder oren is het geen pan maar een emmer, en dat scheelt maar twee stukjes karton.
Lijm op folie houdt niet, dus prik door elk oor en door de wand een splitpen, of zet ze vast met een extra strook folie over de aanzet heen. De oren zijn wel voor de sier: optillen doe je met een hand onder de pan, want karton op een gladde doos houdt het gewicht van een cadeau niet.
Maak de soep. Wikkel het breigaren losjes tot een dikke slordige lap die net zo breed is als de pan. Niet strak oprollen, want dan wordt het een bal en soep is geen bal. Leg hem opzij, hij gaat er pas helemaal aan het eind in.
Knip de groenten. Oranje rondjes zijn wortelschijfjes, groene halve maantjes zijn sperziebonen en gele sterretjes zijn de vermicelli. Maak er gerust twintig, het knippen gaat snel en meer groente is altijd beter dan minder.
Maak een deksel van een rondje karton, een centimeter of twee groter dan de opening, anders zakt hij erin. Plak er een propje papier op als knop, bekleed het ook met folie en leg de lepel erbij.
Doe het cadeau in de pan, leg de wol erop, strooi de groenten erin en het deksel erop. Moet de surprise nog vervoerd worden? Doe de groenten dan in een zakje en strooi ze pas op de plek zelf, want ze schuiven tussen de wol weg.
Hoe lang duurt dit echt?
Ongeveer een uur, en dan is hij klaar. Er hoeft niets te drogen behalve de lijm van de oren, en die heeft een half uur nodig voordat je eraan kunt zitten. Optillen doe je daarna nog steeds met een hand onder de pan.
Het knippen van de groenten kost het meest, maar dat is ook het onderdeel waar kinderen het langst mee bezig blijven. Reken daar dus gerust een half uur extra voor, en beschouw dat als winst.
Weinig tijd? Doe dit
Neem een ronde doos, wikkel er folie omheen, leg er een pluk wol in en knip tien oranje rondjes. Sla de oren over of teken ze met een zwarte stift op de zijkant.
Twintig minuten werk. Zet er een houten lepel bij die je uit de keukenla haalt, dan lijkt het meteen af.
Waar gaat het cadeau in?
Onderin de pan, met de soep er bovenop als deksel van wol.
Doe het cadeau in een plastic zakje voordat het de pan in gaat. Wol laat pluisjes achter en dat is jammer van een nieuwe trui.
Leg een rondje karton over het cadeau en de wol daar bovenop. Zo blijft de soep mooi liggen en zakt hij niet in de ruimte ernaast.
Verstop een van de groenten onder de wol met een briefje eraan, als een verrassing in de verrassing.
Past het cadeau niet in de pan? Zet de pan dan op een ingepakte doos en noem die het fornuis. Teken er vier pitten op.
Wie graag bakt, wil een taart, een cupcake of een mixer. Wie graag kookt, wil een pan, een pizza of een wok. Dat lijkt hetzelfde maar het is het niet, en de ander merkt het verschil meteen. Een cupcake voor iemand die alleen maar soep maakt is net iets naast de roos.
Weet je het echt niet? Dan is de pizza bovenaan de veiligste keus: iedereen eet pizza, of je nu bakt of kookt. En wie liever sushi eet dan pizza, krijgt de sushirol.
Meer kookideeën, en een werkblad om te printen, staan in de Surprisemachine. En wie na het knutselen ook echt iets wil bakken, kan terecht in het pepernotenlab of bij het taaitaai maken.
Niet eten
Een kartonnen taart met slagroom van watten ziet er beter uit dan je zou verwachten, en dat is precies het probleem. Zet er een bordje bij, of maak er als grap een klein echt koekje naast. Dan is er iets te eten en blijft de surprise heel.
En wat schrijf je erbij?
De surprise is de verpakking. Het gedicht en het cadeau horen er nog bij, anders is het maar de helft.
Deze bestelling komt niet van een bezorger op de fiets, maar van Sint op zijn paard, en die rekent je niets. Je kunt er niet van eten, hoe lekker het ook lijkt, maar maak het eens open, dan zie je wat je krijgt.
Zo kan het beginnen. Vul in de Sinterklaasgedicht generator een naam, het cadeau en een grapje in, dan helpt die je met de rest. Schrijf het daarna op een briefje en verstop het in de surprise.